Britt Hoogenboom

Willem de Kooning Academie, Rotterdam

Voor de 1e jaars studenten van de bachelor opleiding Graphic Design aan de Willem de Kooning Academie, werd ik gevraagd om een gastcollege te geven over beeldanalyse; hoe ik beelden en beeldanalyse inzet als design research tool, om data te verzamelen over ons persoonlijke kijkproces. Tijdens dit college hield ik twee beeldgesprekken, met als doel om de studenten de methode te laten ervaren en vervolgens het gesprek aan te gaan over beeldvorming. 

De participanten waren zo'n 70 studenten van drie 1e jaars klassen. Tijdens de iteratie wilde ik experimenteren met een digitale variant op het formulier voor het verzamelen van de interpretaties. Zowel om te onderzoeken of deze variant op de methode ingezet kan worden tijdens iteraties met grote groepen (om het print- en handwerk van de formulieren te vermijden), als om direct het gesprek aan te gaan over de verzamelde interpretaties.

Onderzoeksvraag voor deze iteratie is:

• Hoe kan ik het geprinte formulier omzetten naar een digitale variant, zodat ik deze kan inzetten tijdens beeldgesprekken met grotere groepen participanten? 

Voor het beeldgesprek ben ik op zoek gegaan naar een alternatief voor formulier. Na wat online onderzoek kwam ik op de interactieve online presentatie-tool mentimeter.com terecht. Daar is het mogelijk om presentatie-slides te ontwerpen, waarbij het publiek kan reageren op de vragen via hun smartphone. De antwoorden vanuit het publiek worden verzameld binnen dit medium en als organisator kun je kiezen of je de geleverde input op het scherm toont of afschermt. 

De volgende slides maakte ik via Mentimeter en gebruikte ik tijdens het beeldgesprek:

1. What is going on in this picture? 

Wanneer deze slide in beeld kwam konden de studenten reageren via hun smartphone en inloggen op menti.com met bovenstaande inlogcode. 

2. This is based on what I: see / think / know / feel (meerkeuzevraag).

Deze vraag kwam direct na de vorige slide, zodat de studenten konden reflecteren op waar de betekenis die ze gaven aan de foto op gebaseerd was.  

3. This is based on what I: see / think / know / feel / hear from others. 

Dit is een variant op de tweede slide, waarbij er een extra antwoord bij is gekomen: 'This is based on what I hear from others'. Deze slide wordt ingezet bij 'een tweede keer kijken', nadat we gezamenlijk het beeldgesprek hebben gevoerd.  

Het beeldgesprek verliep als volgt:

Een 1e keer kijken

De studenten kregen eerst een aantal seconden bovenstaande afbeelding te zien. Vervolgens vroeg ik hen in te loggen op www.menti.com met de code die bovenin het scherm stond van de presentatie. Daar konden zij de eerste vraag beantwoorden: 'What is going on in this picture?'. De resultaten van deze vraag schermde ik af, dus er was nog niets te zien op de beamer. Daarna kwam de volgende vraag in beeld: 'This is based on what I: see / think / know / feel (meerkeuzevraag). Ook hier konden de studenten via hun telefoon op reageren, maar de resultaten deelde ik nog niet met de groep.  

Een 2e keer kijken

We keerden terug naar de afbeelding, die nu in beeld bleef via de beamer. Ik voerde het gezamenlijke beeldgesprek middels de VTS-gespreksmethode. Een aantal studenten wilden hun interpretaties delen met de groep. Vervolgens wisselde ik het scherm weer naar de vraag: 'What is going on in this picture?' en ik vroeg de studenten nogmaals in te vullen wat ze denken te zien in de afbeelding. Daarna volgde weer de tweede vraag, aangevuld met: 'This is based on what I hear from others'. 

Bovenstaande video en schermafbeelding zijn de resultaten van de verzamelde interpretaties van de studenten. Deze resultaten toonde ik openbaar na het beeldgesprek, zodat we daar gezamenlijk op konden reflecteren.

Een 3e keer kijken

Afsluitend keken we naar bovenstaand scherm waar links en rechts een afbeelding is toegevoegd. Vanuit deze slide vervolgde ik het college over beeldanalyse, waarbij ik inging op het maken van verhalen door meerdere afbeeldingen te combineren. 

Conclusies & bevindingen

Hoe kan ik het geprinte formulier omzetten naar een digitale variant, zodat ik deze kan inzetten tijdens beeldgesprekken met grotere groepen participanten? 

De interactieve tool Mentimeter heeft potentie om toe te passen tijdens beeldgesprekken. Het zou een goed alternatief kunnen zijn voor de geprinte formulieren bij gesprekken met grotere groepen participanten. Ik zou hier nog wel een aantal keer mee willen experimenteren om onder andere meer ervaring te krijgen bij het gezamenlijk bespreken van de interpretaties die op het scherm verschijnen; hoe lang staan we hier bij stil en hoe laat ik de participanten hierop reflecteren? Daarnaast lijkt het voeren van een beeldgesprek met een zo'n grote groep participanten ook effect te hebben op de hoeveelheid reacties die participanten geven tijdens het gesprek. Wellicht ligt dit ook aan de setting van een collegezaal en voelen mensen zich minder op hun gemak om te publiekelijk te spreken. 

Echter heeft deze tool ook een aantal punten die minder goed werken tegenover de effectiviteit van het formulier. Hieronder een beknopte samenvatting van de voor- en nadelen van het op deze manier verzamelen van interpretaties tijdens beeldgesprekken: 

Voordelen

• De resultaten zijn meteen digitaal geregistreerd en verzameld door Mentimeter, wat minder verwerkingstijd kost achteraf;
  
  
• Doordat je de verzamelde input meteen openbaar kunt stellen via het presentatiescherm, is er direct een plenaire reflectie mogelijk op de resultaten met de participanten. Dit is een mooie ingang om het gesprek over beeldvorming te starten. Mocht het niet gewenst zijn om de resultaten te delen (zoals bij 'een eerste keer kijken'), dan is er ook de mogelijkheid om de resultaten af te schermen;
   
  
• Door de interactiviteit met het publiek en de binnenkomende reacties op het scherm heeft deze tool ook een extra 'funfactor'. Ik merkte dat de sfeer in de zaal anders is dan bij het gebruik van de formulieren: er was meer reuring en werd met elkaar gepraat of gewezen naar het scherm. Echter zal dit wel per doelgroep moeten worden afgestemd. Jongeren zullen het bijvoorbeeld handig vinden om te reageren via hun smartphone, terwijl een oudere doelgroep dit als lastiger kan ervaren.

Nadelen

• Zover ik het kan vinden is het bij Mentimeter alleen mogelijk om de resultaten te verzamelen zonder username. Hierdoor kan ik niet, zoals wel mogelijk is met de formulieren, reflecteren op de stappen van het kijkproces en de verandering van betekenis per persoon;
  
  
• Naast dat het een voordeel is dat het scherm en de binnenkomende reacties de aandacht trekt, kan dit ook als nadeel worden gezien omdat er meer onrust is in de zaal. Het zo zou kunnen zijn dat er minder aandacht wordt gegeven aan het beschrijven van de betekenissen en interpretaties. Dit is iets wat ik verder zou kunnen onderzoeken.
   
   

Lees meer